ปลาทะเลเลี้ยงยากมาก เลี้ยงยากกว่าปลาน้ำจืดมากทีเดียว   มีผู้เลี้ยงเป็นจำนวนมาก ต้องเลิกเลี้ยง เพราะ ปลามักตายไม่รู้สาเหตุทำให้หมดกำลังใจ  ปัจจัยต่างๆ ในการเลี้ยงก็มีมากมาย เช่นน้ำทะเลต้องมีที่วัดความเค็มของน้ำ  ปลาบางอย่างชอบน้ำเค็มจัด บ้างก็ชอบน้ำกร่อย บ้างก็อยู่ได้ทั้งน้ำเค็มจัดและน้ำกร่อย ต้องศึกษาให้ดี   ยังต้องวัดค่า pH   น้ำทะเลนั้น ค่า pH จะอยู่ที่ 8.1 ถึง 8.5 ครับ เรายังต้องวัดความสะอาดของน้ำอีกด้วย พวกอุปกรณ์ต่างๆ เดี๋ยวนี้ซื้อได้ง่ายมาก แถวจตุจักรหรือสนามหลวง 2 หรือสั่งซื้อ on line ผ่าน  internet ปลาที่จับจากทะเลจะปรับตัวกับค่า pH และทนกับเชื้อโรคใหม่ๆในที่เล็กเช่นตู้ปลาได้ยากมาก ก็เหมือนกับชาวต่างประเทศที่เพิ่งเข้ามาเมืองไทยครั้งแรกถ้าโดนยุงกัดอาจแพ้ยุง จะมีผื่นเป็นจ้ำๆ หรือทานอาหารจานแรกในไทยอาจท้องเสียเพราะไม่มีภูมิคุ้มกันโรคทางเดินอาหารเป็นต้น

          แต่ปลาทะเลเป็นปลาที่มีเสน่ห์สวยงาม สีสรรเด่นและคมชัด  การว่ายน้ำก็มีลีลาที่สวยงามมากกว่า สร้างความรื่นรมย์ เพลิดเพลินประทับใจเป็นอย่างยิ่ง  จึงดึงดูดความสนใจและความอยากได้เป็นเจ้าของ!   ถ้าท่านอยากเลี้ยงจริงๆ  ท่านต้องวางแผนและคิดให้รอบคอบเสียก่อน เช่นการลงทุนซื้อตู้ปลาและอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อให้เข้ากับการแต่งบ้านอย่างลงตัวอีกด้วย คือเป็นเฟอร์นิเจอร์แต่งบ้านอย่างหนึ่งนั่นเอง ท่านต้องศึกษาให้ละเอียด เพราะเป็บงบฯ ที่ไม่น้อยทีเดียว ถ้าท่านเลี้ยงไปแล้วเบื่ออยากเลิก ตู้ปลาและอุปกรณ์นั้นๆ ขายไม่ค่อยได้หรือขายไม่ได้ราคา ให้คนอื่นฟรีๆ เขาก็ไม่เอา ไม่เหมือนตู้เก่า เตียงเก่าหรือเก้าอี้เก่าอาจขายได้ราคาบ้าง ท่านอยากเลี้ยงปลาอะไร ท่านต้องศึกษาปลาชนิดนั้นๆ ปลาชอบความเค็มแค่ใหน ค่า pH เท่าไรต้องศึกษาให้ดี เดี๋ยวนี้ไม่ยาก เพราะสามารถ ค้นหาข้อมูลจาก google  yahoo  หรือที่อื่นๆ ไม่ยาก ถ้าท่านอยากเลี้ยง ท่านควรเริ่มต้นจากการเลี้ยงปลาที่เลี้ยงง่ายก่อนเช่นปลาพวกตระกูลแรมเซว ราคายังถูกอีกด้วยประมาณตัวละ 50.00 บาทเท่านั้น ต้องใจเย็น อาจปล่อยปลาตัวสองตัวก่อนเพื่อทดสอบน้ำ หรือหาซื้อปลาที่เพาะได้ในเวลานี้ดีที่สุด  ยังช่วยป้องกันการจับสัตว์ทะเลต่างๆ ตามธรรมชาติอีกด้วย ปลาเพาะ เวลานี้เขาเพาะได้หลายชนิดแล้ว เพาะได้ดีทีเดียว  เช่นตระกูลการ์ตูนต่างๆ (Nemo) เพราะพวกนี้ตั้งแต่เกิดก็อยู่ที่แคบๆแล้ว และชินกับโรคต่างๆ ทำให้มีภูมิคุ้มกัน จึงนำมาเลี้ยงในตู้ปลาได้ดีกว่ามาก ปลาการ์ตูนนั้นเมื่อก่อนราคาก็พอๆ กับแรมเซว แต่ต่อมามีภาพยนต์เรื่อง "Finding Nemo" ซึ่งบูมมากเมื่อปี คศ. 2003 ทำให้ดังไปทั่วโลกและคนนิยมเลี้ยงกันมากโดยเฉพาะเด็กๆ จะกวนให้พ่อแม่เขาซื้อให้   ส่วนตัวผมเอง ปลาการ์ตูน น่ารักมาก เพราะลีลาการว่ายน้ำ เขาจะบิดทั้งตัว สวยงามมาก อีกทั้งสีสรรคมชัดมาก

         ปลาที่จับจากทะเล ต่อมาต้องอยู่ที่แคบๆและต้องอยู่กับสภาพแวดล้อมที่น่ากลัวต่างๆ  จะใช้เวลาปรับตัวนานมาก และปลาบางชนิดไม่อาจปรับตัวได้ และต้องตายไปในที่สุด  ขอแนะนำว่าถ้าท่านยังอยากเลี้ยงปลาจับจริงๆ (ไม่ส่งเสริมจริงๆ) ควรเลือกปลาทีผู้ขายเลี้ยงเป็นเวลานานแล้ว  และให้สังเกตุว่ากินอาหารไม๊ ว่ายน้ำแข็งแรงไม๊ (active) จึงมีโอกาสรอดได้มาก ฉนั้นควรผูกมิตรกับคนขาย และให้เขาเล่าความจริงว่า ปลาจับนั้นอยู่กับเขานานแล้วยัง ต้องสังเกตุความแข็งแรงของปลาด้วย ไม่ซึม และว่ายน้ำตลอดเวลา จะซื้อปลามาเลี้ยงทั้งทีไม่ควรตัดสินใจเร็ว ต้องรอบคอบ คือจำเป็นต้องเป็นคนจุกจิกจู้จี้ เมื่อตั้งใจไปซื้อแล้ว อาจไม่พบปลาที่ถูกใจก็อย่าเพิ่งซื้อ วันหน้าค่อยไปดูใหม่ก็ยังได้

          มีเว๊ปเกี่ยวกับปลาทะเลมากมาย หลายเว๊ปเขียนได้ดีและเล่าเรื่องจริงว่าปลาอะไรเลี้ยงยากหรือเลี้ยงง่าย  ถ้าอยากเลี้ยงควรเลี้ยงปลาที่อยู่ด้วยกัน พึ่งพากันได้ หรือมีความชอบเหมือนกัน  เช่นปลาการ์ตูนอยู่พร้อมกับดอกไม้ทะเลได้   ม้าน้ำกินอาหารที่มีชีวิตเท่านั้น (เลี้ยงยาก ไม่ควรเลี้ยง) แต่แย่งอาหารสู้เขาไม่ได้ จึงควรเลี้ยงเฉพาะม้าน้ำไม่ควรมีปลาอย่างอื่นปนเป็นต้น

          ตู้ปลาเป็นสิ่งสำคัญในการเลี้ยง ควรมีตู้อย่างน้อย ยาว 5 ฟุต กว้าง 3 ฟุต ลึก 3 ฟุต ไม่รวมระบบกรอง เล็กกว่านี้ไม่ค่อย work  ท่านอาจเคยเห็นร้านขายปลานำตู้ปลาเล็กมาก น่าจะเป็นขนาดต่ำกว่า 2 x 1 ฟุตมาโชว์ที่หน้าร้าน เขาอาจมีการประดับปลาทะเล Nemo ซัก 4-5 ตัว พร้อมพวกประการังหลากหลาย มันเป็นการโชว์เท่านั้นเองนะครับ ตู้ขนาดเล็กแบบนี้เลี้ยงไม่ได้แน่นอน  เพราะจะทำให้อุณหภูมิ ช่วงกลางวันกับกลางคืนต่างกันมาก ปลาจะ ช๊อคน้ำและตายครับ  อุปกรณ์เลี้ยงปลาทะเลมีขายมากมายเช่น พวกชิวเล็อร์สำหรับทำความเย็น คล้ายๆตู้เย็นเพื่อปรับอุณหภูมิ ตัวนี้ดีมาก แต่ท่านต้องเตรียมใจและพร้อมที่จะจ่ายค่าไฟที่หนักพอควร   พวกโปรตีนสคิมเมอร์ สำหรับย่อยสลายของเสีย เมือกปลา เมือกดอกไม้ทะเล และสร้างโอโซน  หลอดไฟต่างๆ ต้องมีครับ  ปลาทะเลเมื่ออยู่ในมหาสมุทร เป็นที่กว้างใหญ่ไพศาล ปลาสามารถแหวกว้ายไปใหนมาใหนได้ตลอดเวลา  ตรงใหนอากาศร้อนก็สามารถว่ายไปที่อากาศเย็น ตรงใหนน้ำสกปรกก็สามารถว่ายหนีไปที่สะอาดได้ แต่ในตู้ปลาไม่อาจทำได้   ฉะนั้น ตู้ปลาต้องมีระบบที่ดีมาก เช่นระบบกรอง อุณหภูมิในตู้ต้องคงที่   ตู้ปลาที่เขาขายกันนั้นมีระบบครบ แต่ผมสังเกตุดูว่าบ่อกรองยังเล็กไป ควรใหญ่กว่านั้นอีกซักเท่าตัว ควรสั่งทำครับ  อย่าเลี้ยงปลาเป็นจำนวนมากเพาะพวกนี้ทนกับความสกปรกของน้ำไม่ค่อยได้ ท่านต้องหมั่นสังเกตุตลอดเวลาว่า  ถ้าปลามีอาการนิ่งๆ ไม่ว่ายน้ำ ซุกอยู่ขอบหิน หรือไม่กินอาหาร อาการแบบนี้ ผมเองสังเกตุได้เลยว่าปลาพวกนี้ มักจะไม่รอดอาจ ต้องตายภายใน 7-8 วัน

          น้ำทะเลแท้จากทะเลมีขายโดยบรรจุแกลลอน หรือเกลือผสม  ควรเตรียมน้ำและบำบัดน้ำเพื่อเพาะเชื้อจุลทรีย์ที่ดีก่อนลงปลาซัก 10 วัน  

          การให้อาหารปลานั้นควรให้แต่น้อย ปลาทะเลบางชนิดชอบกินพืข แต่ส่วนใหญ่ชอบกินสัตว์ทะเลเล็กๆ บ้างก็กินเฉพาะสัตว์ที่มีชีวิต  บางชนิดกินทุกอย่างทั้งพืชและสัตว์ (พวกนี้เลี้ยงง่ายมากเหมาะมากที่เราควรเลือกเลี้ยง)  เราสามารถฝึกให้อาหารต่างๆ ได้ แต่ต้องเป็นของมาจากทะเล เพราะเป็นสารอาหารของพวกเขา ไม่ควรให้อาหารอื่นๆที่เราคุ้นกับการเลี้ยงปลาน้ำจืด เช่นหนอนแมลง หรือกุ้งน้ำจืด   ผมเองมักจะทำอาหารเอง เช่นปลาหมึกสดสับ หอยแมลงภู่หรือหอยลายสับ กุ้งทะเลสด เก็บในตู้เย็นที่ช่องแช่แข็ง  หรือซื้ออาหารเม็ดแบบจม ควรให้กินหลายๆ อย่างโดยไม่ซ้ำกัน ไม่ต้องให้บ่อย หลายท่านให้ 2 วันครั้งก็ยังได้ เพื่อป้องกันน้ำเสีย ปลาใหม่จะไม่กินอาหารเลย  ถ้าปรับตัวได้แล้วก็จะกินเก่ง   หลายท่านให้อาหารวันละ 2-3 ครั้งทีเดียว  ปลาจะโตเร็วและถ่ายของเสียมากมายเช่นกัน เราจะเหนื่อย

          ยังมีปลาทะเลหลายชนิดที่เลี้ยงยาก หรือเลี้ยงไม่รอดในตู้ปลา คือพวกตระกูลผีเสื้อ ปลาโนรี ปลาทองทะเล ปลานกแก้ว ปลาบู่ทะเลส่วนใหญ่ ชอบกระโดดออกนอกตู้   ปลาไหลริปบิ้น ปลากินของมีชีวิตเช่นปลากบและม้าน้ำ พวกนี้จะสร้างภาระให้เรามากในการเตรียมอาหารเป็นๆ จากทะเล  ปลามีพิษต่างๆที่ไม่ควรเลี้ยง เพราะอาจทำให้เราแย่ได้ เช่นปลาปั๊กเป้าหลายชนิด ปลาสิงโตทะเล  เราอาจเคยเห็นหนอนทะเล หรือทากทะเลที่มีสีสรรสวยงามมาก บอกตรงๆ ว่าพวกนี้รอดยากในที่ปิด เพราะ พวกนี้กินอาหารที่เราไม่อาจหาให้เขาได้เช่นพวกฟองน้ำทะเลเป็นต้น  ปลาหมึก octopus ทีมีสีฟ้าสดจุดแดงๆมีพิษร้ายแรงมาก แน่นอนงูทะเลต่างๆ  ทำให้เราเสียชีวิตได้ทันที

          ท่านที่อยากเลี้ยงปลาทะเลจริงๆ ผมขอแนะนำให้เลี้ยงปลาที่เพาะตามฟาร์ม ดีกว่าสวยงามไม่แพ้ปลาจับ ยังเลี้ยงเชื่องได้เร็วกว่า ปรับสภาพต่างๆ ได้ดีกว่า โอกาสรอดตายมีมากกว่า  พวกนี้จะไม่ดุร้ายและไม่หวงถิ่นอาศัยเหมือนปลาจับ   ปลาจับมักจะกัดกันจนตายทีเดียว  จึงนิยมเลี้ยงเพียงตัวเดียวในหนึ่งสายพันธุ์   เวลานี้ปลาเพาะราคาถูกลงมาก เช่นปลา การ์ตูนส้ม (Nemo) ตัวขนาด 1 นิ้ว ราคาตัวละ 70-80 บาทเท่านั้นเอง   

          อยากเลี้ยงปลาทะเล ต้องวางแผนและศึกษาให้ดีก่อน มีปลาหลายชนิดที่เลี้ยงง่ายมากไม่ยุ่งยากเพราะปรับตัวได้ดีกับน้ำ และสภาพแวดล้อมได้ดี  บางชนิดปรับตัวยากทำให้เป็นภาระหนัก เช่นต้องเปลี่ยนน้ำบ่อย ทั้งๆ ที่มีระบบกรองดีอยู่แล้ว การเปลี่ยนน้ำทะเลนั้นไม่ง่ายครับเพราะต้องใช้น้ำทะเลที่ต้องผ่านการบำบัดเสียก่อน  ยุ่งยากมาก